Productieve kinderen zijn gelukkig

Gelukkige kinderen leren moeilijke dingen makkelijk, dat is het credo van het Via Nova College, mijn VMBO-school in Leidsche Rijn. Ik zeg dit trouwens wel enigszins beschroomd. Het is niet zo "een vet credo" in een tijdgeest waarbij het helemaal niet meer gaat om geluk, maar zoals de minister van financiën zegt: "Het onderwijs moet productiever". Onderwijs is verworden tot een productiefactor, voor zo min mogelijk geld, een zo hoog mogelijk opgeleide beroepsbevolking, met een zo hoog mogelijke economische groei. Dan is er sprake van rijkdom dus van geluk.
Een eenzijdige benadering van de werkelijkheid, wel begrijpelijk vanuit het perspectief van allerlei economen en politici die ons land momenteel leiden. Zij zijn vanuit hun wereldbeeld niet in staat in mensen te denken.

Onderwijsmensen zijn daarentegen zijn mensenmensen... Zij denken per definitie niet in geld, hebben vaak moeite iedere maand weer rond te komen en weten vaak niet eens wat ze verdienen, ze denken primair in het ontwikkelen van kinderen. In het geval van mijn school pubers, die in een fase van hun leven "effe stevig aan het zoeken zijn".
Daar past een betrokken en gedreven leerkracht, die luistert, stuurt, bestraft, stimuleert, begeleidt en coacht. Hier gaat niet om productiviteit, maar om waardering, respect, passie en verdieping... Daar snappen onze politici helemaal niets van… zoeken, passie, verdieping; hoeveel gaat dat wel niet kosten…. Een fundamentele spraakverwarring.

Laatst hoorde ik van professor Keltcherman uit Leuven dat in Californie een onderzoek had plaatsgevonden waarmee duidelijk werd dat de meest kwetsbare factor in het onderwijs de leerkracht was. Als je nu zijn/haar rol maar zo beperkt mogelijk zou maken en alles zou voorschrijven dan zou de productiviteit van het onderwijs toenemen... Hoezo gelukkige kinderen ???

Scholen en leerkrachten die iets anders proberen, die zoeken naar waardering, geluk en verdieping in de relatie met leerlingen, die de meetbaarheid, het opportunisme en het eenzijdige economische perspectief ter discussie durven te stellen worden snoeihard afgeserveerd. Onderwijs staat gelijk aan de heilige combinatie van uur, vak, docent en lokaal... Nieuwe theorieën over leren doen er niet toe. De wereld mag veranderen, maar de schoolbel moet blijven luiden na ieder uur. Dit wordt betoogd door een elite van pseudodeskundigen, die slechts onderwijservaring hebben op het VWO, het Gymnasium en het Hoger Onderwijs. Zij hebben het daar natuurlijk geweldig naar hun zin gehad en waren in de gelukkige omstandigheid om hun beroepskeuze zo lang mogelijk uit te stellen. Ik noem dat selectief geluk…

Hoe is deze elitaire wereld van de middenklasse te verknopen aan de wereld van mijn leerlingen. Vooroordelen en beelden bepalen de opinie, een aardige anekdote om dit te illustreren.
Een jaar geleden stond een TV-journalist met een cameraman onaangekondigd op mijn plein willekeurige leerlingen te interviewen. Ik vroeg hem wat hij kwam doen. Hij melde mij dat het onderwerp ging over meisjes die onzedelijke handelingen verrichten voor een breezer. Breezersex.
Ik vroeg de journalist waarom hij hiervoor het plein van mijn school had uitgekozen. Hij melde mij kordaat dat VMBO leerlingen hier vooral aan deden. Ik vroeg waarom hij dit niet onderzocht bij het stedelijk gymnasium. Hij begon te lachen, zijn dochter zat op het gymnasium en die zou dat nooit doen, daar was hij van overtuigd. Ik complimenteerde hem met zijn dochter en deelde hem mee dat mijn allochtone leerlingen geen alcohol drinken en verzocht hem daarna vriendelijk buiten het plein te filmen.

Er zijn helaas nog maar weinig politici en journalisten,

• die weten en voelen wat het is om er niet helemaal bij te horen...
• Die weten en voelen wat het is om op de basisschool niet goed te zijn in rekenen en taal.
• Die weten en voelen wat het is om op je 14de voor een beroep te moeten kiezen, nog niet weten wat en eigenlijk advocaat, piloot of arts wil worden.

Ik mis een banketbakker als Jan Schaeffer in de 2de kamer of in het kabinet...

Onderwijs moet vooral dus niet productiever maar moet zich juist veel meer richten op verdieping in de relatie met haar leerlingen. Dan ontstaat er een werkelijk gelukkige en mooie wereld.

Bij voorbaat dank namens onze trotse toekomstige beroepsbevolking...

Ron Dorreboom
Via Nova College